Kennarinn.is

Einn fyrir alla…

ritun

now browsing by tag

 
 

Bókarýni

Það er gaman að lesa góðar bækur, en það er líka áhugavert að skoða uppbyggingu bóka og hugtökin sem þeim tengjast. Vita allir muninn á setningu og málsgrein? Er munur? Hvað eru greinarmerki, og hvað eru þau mörg? Hvað gera ritstjórar? Eru ritstjórar á öllu útgefnu efni? Hvað eru margar ólíkar leturgerðir í bókunum sem nemandinn er að lesa? Er letrið notað í öðrum tilgangi en að koma upplýsingum til lesanda? Er það skáletrað, undirstrikað eða feiletrað? Eru einhver orð sem eru stærri en önnur í textanum? Ef svo er, hvaða tilgangi gæti það þjónað?

Að þessu sinni eru renningarnir tvennskonar, einn sem tengist uppbyggingu og innihaldi bókanna sjálfra og nota má sem gátlisti við ritunarverkefnið, og annar sem sýnir dæmi um margskonar lesmeti.

Orðarýni

Lesskilningur er undirstaða alls náms. Að staldra við og gefa sér tíma til að skilja stök orð er undirstaða þess að efla lesskilninginn. Verkefnablaðið má nota samhliða heimalestri eða lestri skólabóka í kennslustund. Nemendur skrá orð á blaðið sem þau skilja ekki og afla sér meiri þekkingar í kjölfarið. Að svo búnu er tilvalið að lesa yfir sama texta aftur. Áfram lestur, áfram skilningur, áfram lesskilningur 🙂

Skriftarskífa

Efni og áhöld: Skæri, ritföng og föndursplitti.

PacManritun er skemmtilegt verkefni sem reynir svolítið á föndurfingur um leið og nemandi gefur sköpunargáfunni lausan tauminn. Áður en ritun PacMansögunnar hefst útbúa nemendur skriftarskífu með gula gæjanum og svara nokkrum spurningum um hann, sjá leiðbeiningar á verkefnablöðum. Svörin nota þeir svo sem beinagrind í sögugerðinni. Hver er þessi PacMan? Hverjir eru bestu vinir hans? Hvernig eru fjölskylduhagir hans? Af hverju er hann svona óður í ávexti? Gott er að ljósrita skífurnar á stífari pappír en um að gera að leyfa nemendum að myndskreyta PacMan að vild.

Sjá einnig:

Orðakubbur 4 stafa sjávardýr

Námsefnispakkinn

Skjalið inniheldur 12 heitir á sjávardýrum (álft, álka, dúfa, hæna, kjói, kría, rita, súla, spói, ugla og æður). Klipptu reitina með stöfunum út, plastaðu og myndaðu Orðakubb (4×4 stafir) með sjávardýraheitunum. Þannig er hægt að setja upp 3 mismunandi Orðakubba sem hver um sig samanstendur af 4 sjávardýrum (16 stöfum), eða hengja 1 kubb upp og skipta sjávardýru út eftir hentugleika. Á Fauna.is má finna myndir af sjávardýrunum og margvíslegan fróðleik um fjöruna og hafið má finna á samnefndri heimasíðu. Önnur fylgiskjöl:

Raðtölur

Bangsadagurinn

Alþjóðlegi bangsadagurinn er skemmtilegur merkisdagur sem margir skólar og bókasöfn hafa unnið með undanfarin ár, og þá má ekki gleyma Bangsaspítala læknanema sem er frábært framtak. Hér gefst tilvalið tækifæri til að afla sér upplýsinga um þennan merkilega dag og skrifa samantekt um hann í kjölfarið. Víða er að finna efni um tilurð dagsins og má benda nemendum að kíkja á þessar slóðir sem dæmi:

Tímasetning atburða

Ertu að skrifa sögu? Hver er ytri tíminn? En innri tíminn? Er flakkað í tíma? Er eitthvað í sögunni sem gefur lesanda vísbendingar um hvenær hún gerist (klæðnaður, tækni, byggingar, atburðir, frægt fólk,.…)?  Hér er listi með 20 mismunandi leiðum til að tímasetja atburði í sögum. Sjá einnig listann Að byrja sögur.

Góða skemmtun!

Tetrisleidbeiningar

Fyrir einhvern er örugglega auðveldara að spila Tetris en að útskýra leikinn á rituðu formi. Hér er því góð áskorun fyrir tölvuleikjagengið :-). Nemendur afla sér upplýsinga um Tetrisleikinn, prófa að spila hann og útbúa svo leiðbeiningar með það að markmiði að nýta sem flest hugtök í meðfylgjandi orðalista.

 

Samþætting við stærðfræði: Allir spila einn Tetrisleik og skor er skráð upp á töflu. Nemendur vinna með gagnasafnið, skoða hæsta gildi, lægsta gildi, miðgildi og meðaltal auk þess að setja upplýsingarnar fram á myndrænu formi.

 

Tenglar

Bjölluritun

Maríuhænur eru fallegar bjöllur en það er ekki síður fróðlegt að fræðast um þær í þeirra náttúrulega umhverfi. Vissir þú að flestar tegundirnar eru rándýr? Náðu í þennan orðalista og bréfsefni ef þig vantar skemmtilegt ritunarverkefni. Smelltu á bláa PDF linkinn efst á síðunni til að sækja gögnin á prenthæfu formi.

Ítarefni:

Stafrófið frá A-Ö

Hægt er að vinna með stafrófsblöðin á marga mismunandi vegu en gaman er að skoða stafrófið einnig út frá sérhljóðum og samhljóðum. Þá er gott að byrja á því að lita sérhljóðana rauða og samhljóðana græna áður en klippt er. Þá má leika sér að því að skoða sérhljóða og samhljóða enn betur, og lita granna sérhljóða ljósrauða og breiða sérhljóða dökkrauða, einfalda samhljóða ljósgræna (c, ð, h, j, q, v, w, x, z, þ) og þá samhljóða sem geta staðið tveir eins saman (tvöfaldir) dökkgræna (bb, dd, ff, gg, kk, ll, mm, nn, pp, rr, ss, tt).

Í fyrirsögn fyrra verkefnablaðsins stendur að einn bókstafur (ð) geti aldrei staðið fremst í íslensku orði og nemendur lita þann reit gulan til helminga. Á seinna verkefnablaðinu stendur að sama skapi að Íslendingar hafi hætt að nota bókstaf (z) árið 1973 og að þann reit skuli lita bláan til helminga. Þetta er gert svo hægt sé að lita hinn helminginn grænan líkt og aðra samhljóða. Að öðru leyti má vinna með verkefnablaðið á eftirfarandi hátt sem dæmi:

Nemendur klippa verkefnablaðið út frá fyrirmælum, líma í opnu í stílabók og…

  • skrifa orð/setningar/málshætti/orðatiltæki að eigin vali sem byrja á bókstöfum stafrófsins, sjá einnig verkefnaheftið Málshættir í stafrófsröð.
  • finna orð í tímaritum sem byrja á stöfum stafrófsins, klippa þau út og líma undir flipana.
  • skoða stafrófið út frá orðflokkunum og finna sérnöfn, nafnorð, lýsingarorð eða sagnorð í texta sem jafnvel er unnið með í öðrum námsgreinum. Dæmi:
    • sögupersónur í bókum
    • fjöll á landakorti
    • nafnorð/sagnorð/lýsingarorð í yndislestrarbók
  • finna orð á öðrum tungumálum (ensku, dönsku eða móðurmálinu fyrir tvítyngd börn) og skrá undir flipana.

Stafrófsverkefnablaðið má nota í hvaða verkefnum sem er þegar unnið er með texta, orðflokka eða viðfangsefni. Einnig má búa til sérstakt safn í stílabók með orðum sem byrja á og/eða innihalda bókstafinn Z/z, bæði í dag (nöfn) og áður en breytingarnar urðu gerðar árið 1973. Sjá einnig verkefnaheftið Stafrófsbókin.